Czym jest zdrowe myślenie?

piątek 18.09.15

Co łączy zdrowe myślenie z górą lodową? Z pozoru nic. Góra lodowa to nie tylko efektowne zjawisko przyrodnicze, ale też metafora obecna w psychologii. Zygmunt Freud podkreślał, że to co widoczne – wierzchołek góry lodowej jest świadomą częścią naszego Ja, reszta pod powierzchnią wody (znacząca część) pozostaje ukryta, niedostępna, nieuświadomiona.

Liczne poradniki psychologiczne pełne są rad dotyczących zdrowego myślenia o sobie. Dowiadujemy się więc, że zdrowe myślenie to takie, które wspiera samoocenę, pomaga osiągnąć zamierzony cel, zachować zdrowie. Psychologia poznawcza uczy nas, że przekonania typu Jestem beznadziejny, Nic mi się nie uda, na dłuższą metę nie tylko demotywują, ale przede wszystkim aktywnie obniżają naszą samoocenę. A co ze stereotypowym myśleniem na temat osób cierpiących na zaburzenia psychiczne typu Sam jest sobie winien; Do końca życia będzie wariatem? Stereotyp zdaje się przecież nie istnieć bez języka. Ile razy słyszeliśmy w odniesieniu do osób cierpiących na zaburzenia psychiczne słowa: psychol, wariatka, debil? Słowa te są niczym innym jak owym wierzchołkiem góry lodowej, kierującym ku temu, co pod powierzchnią – nierzadko pokładom gniewu, nienawiści, złości, niepewności, ale i lęku przed... No właśnie. O tym, że słowa potrafią ranić, wie każdy, ale jak trwały ślad zostawiają w psychice osób zmagających się z zaburzeniami psychicznymi niech świadczą te słowa:

„Jak wyszedłem z kliniki, nikt się ze mną nie liczył. Byłem poniżany. Mówili do mnie: Wariat, ty możesz człowieka zabić i tak ci nic nie zrobią; już nie wyjdziesz z tego do końca życia”*.

Stygmatyzujące określenia całą złożoność i indywidualność człowieka sprowadzają do pojedynczej łatki. Co stoi za takim myśleniem: chęć unieważnienia takiej osoby, odsunięcia od siebie problemu, lęk przed chorobą? Odpowiedzi jest z pewnością tyle, ile krzywdzących określeń. Jak zatem zdrowo myśleć o drugim człowieku, mając na uwadze jego zdrowie psychiczne – oto kilka wskazówek, które przeciwstawiają się stygmatyzującym nawykom:

- zobacz konkretnego człowieka – to osoba z własną historią, celami, marzeniami

- zapoznaj się z symptomami choroby – spróbuj zrozumieć dynamikę konkretnej choroby psychicznej, okresy zaostrzenia objawów oraz remisji

- rozpoznaj i nazwij uczucia, jakie budzi dana osoba – co one oznaczają, czy pomagają zrozumieć tę osobą, jej wewnętrzny świat

- przyjrzyj się własnym przekonaniom na temat chorób psychicznych, niepełnosprawności intelektualnej – czy są wynikiem osobistych doświadczeń, czy też stereotypowych sądów

- postawić się w sytuacji drugiej osoby – włącz empatię

- propaguj tolerancję!

PO PROSTU PRZEŁĄCZ SIĘ NA ZDROWE MYŚLENIE!

* Małgorzata Opoczyńska, Kim jestem? Doświadczenie choroby psychicznej a stawanie się sobą
fundatorzy
organizator
patronat honorowy
patroni medialni
wspierają nas